مسابقات دهه فجر ارومیه
ورزش شطرنج موجب افزايش مهارت حل مسأله در افراد مي شود
نتايج يك پايان نامه نشان داد كه بازي شطرنج مي تواند موجب افزايش مهارت حل مساله در افراد گردد.
به گزارش سرويس پايان نامه ايسنا، مهنازامين رنجبر در پايان نامه كارشناسي ارشد رشته روانشناسي عمومي خود با عنوان " تأثير بازي شطرنج بر مهارت هاي حل مسأله در دانشجويان دانشگاه الزهرا(س) " آورده است: بنا به نظريه انتقال در يادگيري، در برخورد با مسائل مختلف ( مثل بازي شطرنج كه از جهت مراحل شبيه به مراحل حل مسأله به طور كلي است) فرد مي تواند توان خود را در موقعيت هاي مختلف بيازمايد و با تكرار و تمرين مسائل مختلف ، نحوه برخورد مناسب با مسائل را يافته و آنها را به موقعيت هاي مشابه در زندگي تعميم دهد.
درادامه اين پايان نامه آمده است: مي توان اظهار داشت كه شطرنج به عنوان يك بازي، محيطي را ارائه مي كند كه با هرآرايش در صفحه ، مسأله اي خاص شكل گرفته و مستلزم حل آن جهت پيشبرد بازي است.
هر بازيكن در بازي شطرنج، زماني كه با حركت تازه اي از جانب حريف يا با وضعيت تازه و به عبارت ديگر با مسأله اي جديد روبرو مي گردد، ابتدا با بررسي موقعيت مهره ها در حالت جديد، به بررسي وضعيت كلي صفحه مي پردازد. فرضيه سازي در خصوص هر حركت يا مجموعه اي از حركات، مرحله اي است كه فرد را در جهت پيش بيني حركات ممتد وموفقيت آميز آماده مي سازد . زماني كه فرد با موقعيتي ساده روبرو مي گردد، به راحتي فرضيه مورد نظر خود در خصوص آن وضعيت را طرح نموده و به سرعت ، آن را مي آزمايد.
دراين پايان نامه اضافه شده است: حركات سريع بازيكنان در ابتداي بازي مي تواند نشان دهنده سادگي مسائل درابتداي بازي باشد به نحوي كه حتي بازيكنان مبتدي نيز بعد از چند بازي ابتدايي، پيش بيني هاي اوليه را به سادگي انجام داده و به سرعت حركات خود را انجام مي دهند. به عبارت ديگردر خصوص مسائل ساده ، روند مراحل فرضيه سازي، فرضيه آزمائي و نهايتاً حل مساله در زمان كوتاهي طي مي شود.
درادامه اين پايان نامه كه در سال 1380 با راهنمايي دكترحسين رضا بخش در دانشكده علوم تربيتي و روان شناسي دانشگاه الزهرا(س) " تدوين شده، آمده است: كمي بعد از شكل گيري كل بازي ، به تدريج مسائل ، پيچيده تر مي گردد. فرضيه سازي و فرضيه آزمايي دراين زمان مستلزم صرف وقت و دقت بيشتر است هر حركت در ارتباط با پيش بيني چندين حركت بعدي طرح ريزي مي شود. در اين مرحله ، بازيكن مي آموزد كه براي حل هرمسأله راه هاي متعددي وجود دارد و انتخاب بهترين راه ، مستلزم درايت و انديشه بالا است و نهايتاً تصميم گيري در خصوص مسائل اساسي است كه نتيجه بازي را مشخص مي كند.
محقق در خاتمه مي افزايد : در بازي شطرنج ، بازيكن مراحلي را كه بايد درحل مسئله طي نمايد، طي مي كند . اين مراحل دقيقاً شبيه مراحلي است كه در حل مسائل كلي، فرد با آن ها مواجه مي گردد. همان طور كه در موقعيت زندگي، فرد در برخورد بامسائل تكراري به سهولت از عهده حل آن ها برمي آيد در بازي شطرنج نيز در برخورد با مسائل ساده به راحتي واكنش نشان مي دهد. اما درموقعيت هاي دشوار و تازه تر با صرف دقت كافي راه حل احتمالي را بررسي نموده و بهترين راه حل را برمي گزيند. گفتني است، جامعه آماري اين پژوهش ، شامل 3300 دانشجو در رشته هاي مختلف دانشگاه الزهرا در نيمسال اول سال تحصيلي 80-79 در مقطع كارشناسي به استثناي دانشجويان رشته هاي رياضي ، فني و مهندسي بوده است. دانشجويان اخير( رشته هاي رياضي و فني و مهندسي) با فرض سر و كار داشتن و تمرين حل مسأله كه اقتضاي رشته تحصيلي آنهاست از جامعه آماري حذف گرديدند.
